Coraz więcej cudzoziemców decyduje się na prowadzenie biznesu w Polsce i rozwijanie go w różnych kierunkach. Wiele osób nie ogranicza się do jednego podmiotu, ale rozważa rozwój w kilku obszarach jednocześnie. Jak wygląda to od strony formalnej? Czy takie działania mogą powodować konflikty z prawem? Wyjaśniamy.
Czy cudzoziemiec ma prawo być udziałowcem w kilku spółkach?
Cudzoziemiec może posiadać udziały w więcej niż jednej spółce. Polskie przepisy nie wprowadzają limitu w tym zakresie. Oznacza to, że jedna osoba może być udziałowcem w kilku podmiotach także w spółce z ograniczoną odpowiedzialnością. Na etapie zakładania spółki przez cudzoziemców, warto też od razu określić rolę, jaką dana osoba będzie pełnić w spółce. Sam status udziałowca nie wymaga zaangażowania w bieżące prowadzenie spraw spółki. Możliwe jest więc posiadanie udziałów w kilku podmiotach jednocześnie, bez konieczności aktywnego udziału w ich codziennym funkcjonowaniu.
Wątpliwości mogą pojawić się przy zakupie udziałów w spółce, która posiada nieruchomości w Polsce. Jeśli cudzoziemiec spoza EOG przejmuje nad nią kontrolę, transakcja może być traktowana jak pośrednie nabycie nieruchomości. W takiej sytuacji wymagane jest uzyskanie zgody właściwego organu, a jej brak może skutkować nieważnością całej czynności.
Czy działalność w kilku spółkach może zostać uznana za pracę?
Samo posiadanie udziałów nie jest traktowane jako praca. Sytuacja zmienia się jednak, gdy cudzoziemiec pełni funkcję w zarządzie albo wykonuje konkretne czynności w spółce. Podejmowanie decyzji, nadzór nad działalnością lub realizacja zadań operacyjnych może komplikować status prawny obcokrajowca. Urząd może uznać takie działania za wykonywanie pracy. Wtedy dana osoba musi posiadać odpowiednie zezwolenie na pracę oraz prawo do pobytu w Polsce. Dotyczy to zwłaszcza sytuacji, gdy cudzoziemiec angażuje się w kilka podmiotów jednocześnie i faktycznie uczestniczy w ich bieżącym funkcjonowaniu.
Znaczenie ma także forma współpracy. Inaczej wygląda sytuacja, gdy cudzoziemiec jest członkiem zarządu powołanym uchwałą, a inaczej gdy wykonuje obowiązki na podstawie umowy o pracę, zlecenia lub kontraktu menedżerskiego. Przy kilku spółkach łatwo o sytuację, w której zakres obowiązków zaczyna przypominać standardowe zatrudnienie, co wymaga dodatkowej analizy pod kątem legalności.
Jakie problemy dla cudzoziemca może powodować kilka działalności?
Jednym z problemów jest trudność w jednoznacznym określeniu centrum działalności cudzoziemca. Przy kilku spółkach pojawia się pytanie, która z nich jest głównym miejscem aktywności i gdzie faktycznie zapadają decyzje. Ma to znaczenie przy analizie jego sytuacji przez urząd, np. we wnioskach o pobyt lub jego przedłużenie.
Problemy mogą pojawić się także przy ocenie, czy zakres aktywności odpowiada podstawie pobytu. Jeśli cudzoziemiec jest zaangażowany w kilka spółek jednocześnie, urząd może uznać, że jego faktyczna rola wykracza poza cel wskazany we wniosku. W efekcie urząd może odmówić wydania zgody albo wymagać zmiany zasad przebywania w Polsce.
Prowadząc kilka spółek, cudzoziemiec może częściej spotykać się z kontrolami i wezwaniami do wyjaśnień. Każdy podmiot jest analizowany osobno, dlatego urzędy mogą żądać dodatkowych dokumentów dotyczących zakresu obowiązków, źródeł dochodu czy sposobu zarządzania. Konieczność bieżącego odpowiadania na pisma i zachowania spójności informacji we wszystkich sprawach bywa czasochłonne i czasami bardzo skomplikowane.
Cudzoziemiec może rozwijać działalność w kilku spółkach jednocześnie, ale wymaga to dobrej organizacji i zgodności z przepisami. Każda spółka powinna rzeczywiście działać w wybranej dziedzinie, a zakres obowiązków musi być dostosowany do możliwości danej osoby. Warto też na bieżąco kontrolować kwestie formalne, aby uniknąć problemów przy rozliczeniach lub ocenie legalności pobytu.
