Zmiany na rynku finansowym rzadko przechodzą bez echa, a likwidacja WIBOR to wydarzenie, które odczuje praktycznie każdy, kto ma kredyt w złotówkach. Banki będą musiały dostosować kontrakty, a klienci już teraz zastanawiają się, czy zmienić warunki kredytowania. Sprawdzamy, jak można renegocjować umowę kredytową po likwidacji WIBOR.
Czy po likwidacji WIBOR konieczna jest zmiana umowy?
Likwidacja WIBOR to proces, który dotyka wszystkich posiadaczy kredytów hipotecznych i firmowych w złotówkach ze zmienną stopą procentową opartą na tym wskaźniku. Wskaźnik miałby zostać zastąpiony nowym parametrem POLSTR najpóźniej do końca 2027 roku, jednak ostateczne rozwiązania mogą jeszcze ulec zmianie. Sam fakt zniesienia WIBOR nie powoduje rozwiązania zawartych umów kredytowych, ale wymusza ich dostosowanie. Banki będą zobowiązane do aneksowania kontraktów. Warto pamiętać, że przy tej okazji można podjąć próbę renegocjacji warunków kredytu. Część klientów zastanawia się także, czy w trakcie takiej zmiany można przenieść zobowiązanie do innego banku. Odpowiedź brzmi: tak, refinansowanie kredytu jest możliwe, ale wymaga przejścia pełnej procedury i oceny zdolności kredytowej.
Jak przygotować się do renegocjacji z bankiem?
Renegocjacja umowy po likwidacji WIBOR to proces, do którego warto się dobrze przygotować. Pierwszym krokiem jest zebranie wszystkich dokumentów: umowy kredytowej, dotychczasowych aneksów, harmonogramu spłat oraz korespondencji z bankiem. Pomocne jest także sprawdzenie, kiedy bank aktualizuje oprocentowanie, bo to decyduje o momencie, w którym zmiana wskaźnika faktycznie wpłynie na ratę. Warto porównać oferty innych instytucji, aby wiedzieć, czy proponowane warunki są konkurencyjne.
Dobrym rozwiązaniem jest także skonsultowanie projektu aneksu z prawnikiem od spraw bankowych, który oceni, czy bank nie próbuje wprowadzić niekorzystnych zapisów pod pretekstem zmiany wskaźnika. W niektórych przypadkach taka analiza prowadzi do prób usunięcia WIBOR z umowy kredytu na drodze sądowej, jeżeli istnieją podstawy prawne do zakwestionowania postanowień umownych. Jeśli sąd przyzna rację kredytobiorcy, skutkiem nie będzie zastąpienie WIBOR innym wskaźnikiem, tylko usunięcie go z umowy. W praktyce oznacza to zwykle oprocentowanie oparte wyłącznie na marży banku, a to jest dla klienta korzystniejsze.
Co można renegocjować po usunięciu WIBOR?
Osoby, które rozważają renegocjowanie umowy kredytowej po likwidacji WIBOR, powinny przeanalizować, jakie dokładnie elementy kontraktu, chciałyby zmienić. W pierwszej kolejności warto zwrócić uwagę na marżę banku, ponieważ to ona, obok wskaźnika, wprost decyduje o wysokości raty. Ważny jest również okres kredytowania, ponieważ jego wydłużenie zmniejsza miesięczną ratę, ale zwiększa całkowite koszty odsetek, a skrócenie powoduje odwrotny efekt: raty rosną, lecz całkowite obciążenie maleje. Kredytobiorca może także renegocjować zasady wcześniejszej spłaty, np. wysokość prowizji za nadpłatę lub warunki częściowego umorzenia kapitału. Czasami bank przy okazji aneksu proponuje zmianę rodzaju oprocentowania, czyli przejście z oprocentowania zmiennego na stałe.
Jak przebiega renegocjacja umowy kredytowej po usunięciu WIBOR krok po kroku?
W większości przypadków, gdy WIBOR zostanie ostatecznie zlikwidowany, bank przygotuje aneks systemowo, ponieważ usunięcie WIBOR z umowy kredytu będzie obowiązkowe i musi zostać zastąpione nowym wskaźnikiem. Jeśli kredytobiorca faktycznie będzie chciał zawalczyć o zmianę umowy, to sam powinien wykonać pierwszy krok. Jak może wyglądać renegocjacja umowy krok po kroku?
- kontakt z bankiem – kredytobiorca składa pisemny wniosek o renegocjację, z uzasadnieniem i oczekiwaniami,
- analiza przez bank – instytucja finansowa sprawdza sytuację klienta i przygotowuje propozycję aneksu do umowy,
- negocjacje – klient zapoznaje się z dokumentem, porównuje go z ofertami innych banków i podejmuje rozmowy z bankiem, np. o marży lub dodatkowych zapisach,
- podpisanie aneksu – po uzgodnieniu warunków obie strony podpisują dokument, który formalnie wprowadza zmiany do umowy.
Całość kończy się wdrożeniem nowych zasad, co w zasadzie oznacza zmianę sposobu naliczania odsetek i przeliczenie harmonogramu rat.
Ile kosztuje renegocjacja umowy po zmianie WIBOR?
O czym jeszcze należy pamiętać, planując renegocjację umowy po likwidacji WIBOR? Oczywiście o kosztach! Najczęściej pobierana jest opłata za przygotowanie i podpisanie aneksu, która orientacyjnie wynosi od 100 do 300 zł, choć zdarzają się przypadki sięgające około 500 zł lub całkowite zwolnienie z tej opłaty. Jeśli zmiana umowy wymaga ponownego ustanowienia zabezpieczenia hipotecznego, trzeba doliczyć koszty notarialne, zwykle kilkaset złotych w zależności od wartości nieruchomości i stawek taksy notarialnej. Dodatkowym wydatkiem może być analiza umowy przez prawnika lub doradcę finansowego.
Kredytobiorca zdecydowany na renegocjację umowy po likwidacji WIBOR powinien być w tym zakresie aktywny. Jeśli nic nie zrobi, bank po prostu przygotuje aneks wynikający ze zmian systemowych. Jeśli jednak przeanalizuje swoją sytuację, zbierze dokumenty i zawnioskuje o negocjacje, stworzy sobie szansę na rozmowę i uzyskanie korzystniejszych warunków kredytu.
